શ્રી ‘હાઈકુરશ્મિ’*નાં કેટલાંક હાઈકુ

સ્વ. સ્નેહરશ્મિના સોનેરી ચાંદ…..નામક હાઈકુ-ખજાનામાંથી કેટલાંક !! માર્ચ ’69ના ‘સંસ્કૃતિ’ માસીકમાંથી મને એક લેખ શ્રી ચંન્દ્રશંકર ભટ્ટનો મળી આવ્યો હતો જેમાં

“મધુરતાના અધિપતિ”નું બધું જ મધુર હોય છે !

‘મધરાષ્ટકમ્’નુ રસપાન !                                      श्रीमद् वल्लभाचार्य विरचित  ‘मधुराष्टकम्’   अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरम् । हृदयं मधुरं

દેવિકાબહેનની એક રચના : ‘હૂંફાવી ગયું કોઈ’

– જુગલકીશોર………. એક કાવ્યનો આનંદ માણીએ !! ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– હૂંફાવી ગયું કોઇ. પાંપણ વચાળે પુરાતી પ્રેમથી, નિંદરને કાલે, નસાડી ગયું કોઇ. ગુમાની

મીરાંબાઈનાં પદોનું રસદર્શન : (૧)

દેવિકા ધ્રુવ ભારતના સંતસાહિત્યમાં મીરાંબાઈનું સ્થાન અજોડ છે. મધ્યકાલીન ભક્તિયુગનાં આ ઉત્તમ કવયિત્રી ખરેખર તો સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ કવયિત્રીના આસને બિરાજે છે. સમયના ધસમસતા  પ્રવાહેતેમની રચનાઓને ક્યાંય ફેંકી દીધી નથી. એટલું જ નહિ, એને અમર બનાવી છે. પ્રેમલક્ષણા ભક્તિથી ભરપૂર તેમની પદાવલીઓના ૬ ભાગ પૈકી આજે એક-બે પદોનું રસદર્શન કરીશું. પાંચમી પદાવલીના ૧૭મા પદમાં મીરાંબાઈ કહે છેઃ हे री मैं तो प्रेम दिवानी, मेरो दरद न जाणै कोय। सूली ऊपर सेज हमारी सोवण किस विध होय। गगन मंडल पर सेज पिया की किस विध मिलणा होय। घायलकी गत घायल जाणै जो कोई घायल होय। जौहरि की गति जौहरी जाणै दूजा न जाणै कोय। दरद की मारी बन-बन डोलूँ बैद मिल्या नहिं कोय। मीराँ की प्रभु पीर मिटे जब बैद साँवलिया होय। પ્રાંરંભની પંક્તિ हे री मैं तो प्रेम दिवानी, मेरो दरद न जाणै कोय। માં જ ખુલ્લી કિતાબ જેવા તેમના જીવનની કહાની પ્રતિબિંબિત થાય છે. રાજસ્થાની મિશ્રિત ભાષામાં લખાયેલ આ પદમાં નરી આર્જવતા છે, મૃદુતા છે છતાંયે ભારોભાર પ્રેમની સ્પષ્ટ અભિવ્યક્તિ છે. એ દિવાની છે, તેનું દર્દ કોઈ ક્યાંથી જાણે?  જેની પથારી શૂળી પર થઈ હોય તેને નીંદ ક્યાંથી આવે? सूली ऊपरसेज हमारी सोवण किस विध होय। આકાશના માંડવે પિયુ સૂતો છે, મળવાનું કેવી રીતે બને? गगन मंडल पर सेज पिया की किस विध मिलणा होय પ્રશ્નોત્તરીની આ હારમાળાનાં મૂળ તેમની બાલ્યાવસ્થાના સંસ્મરણોને કેવી સહજતાથી

સ્વતંત્રતા સમક્ષ કવિની પ્રાર્થના !

કાવ્યનું રસદર્શન : જુગલકીશોર ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– સ્વતંત્રતા, દે વરદાન એટલું :  ન હીન સંકલ્પ હજો કદી મન; હૈયું કદીયે ન હજો હતાશ;